4 Tiêu Chí Vàng Chọn Loại Hình Đào Tạo AI Để Đầu Tư Không Lãng Phí
Theo các báo cáo gần đây, hơn 70% doanh nghiệp Việt Nam đã hoặc đang lên kế hoạch tích hợp AI vào hoạt động kinh doanh trong vài năm tới. Tỷ lệ sử dụng AI trong lao động tri thức tại Việt Nam thậm chí cao hơn mức trung bình toàn cầu, với khoảng 88% người lao động đã tiếp cận các công cụ AI. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất không nằm ở công nghệ hay hạ tầng, mà chính là thiếu hụt nhân sự có khả năng vận hành và triển khai AI hiệu quả. Nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn vì đội ngũ chưa sẵn sàng, dẫn đến lãng phí nguồn lực khi đầu tư vào phần mềm hoặc dịch vụ AI mà không có người khai thác tối ưu.
Để khắc phục, doanh nghiệp cần tập trung vào đào tạo AI nội bộ một cách bài bản. Việc chọn đúng hình thức đào tạo AI sẽ quyết định khoản đầu tư này mang lại giá trị thực sự hay chỉ tốn kém. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết dựa trên 4 tiêu chí quan trọng để doanh nghiệp lựa chọn phù hợp.
Tiêu chí 1: Đánh giá chính xác năng lực hiện tại của đội ngũ
Trước khi triển khai bất kỳ chương trình đào tạo AI nào, doanh nghiệp cần hiểu rõ trình độ kỹ năng số của nhân viên. Việc này giúp tránh tình trạng nội dung quá khó khiến nhân viên nản chí, hoặc quá cơ bản dẫn đến lãng phí thời gian.
Thường thì đội ngũ có thể chia thành ba nhóm chính:
- Nhóm nghiệp vụ (kinh doanh, marketing, nhân sự): Họ chỉ cần biết sử dụng công cụ AI sẵn có để hỗ trợ công việc hàng ngày, như tạo nội dung, phân tích dữ liệu khách hàng cơ bản hoặc tự động hóa lịch trình. Không cần đi sâu vào lập trình hay thuật toán.
- Nhóm kỹ thuật (IT, kỹ sư dữ liệu): Nhóm này yêu cầu kiến thức chuyên sâu về mô hình ngôn ngữ, tích hợp API, xử lý dữ liệu lớn và bảo mật thông tin.
- Nhóm lãnh đạo, quản lý: Họ cần nắm tư duy chiến lược, cách tính toán ROI từ AI, xây dựng chính sách đạo đức sử dụng AI và quản lý thay đổi tổ chức.
Để đánh giá, doanh nghiệp có thể áp dụng bài kiểm tra kỹ năng đầu vào, khảo sát định kỳ hoặc phỏng vấn nhóm. Nếu nhân viên còn gặp khó với các thao tác dữ liệu đơn giản, nên bắt đầu từ mức cơ bản rồi dần nâng cao. Lộ trình tiến bộ từng bước sẽ mang lại kết quả bền vững hơn.
Tiêu chí 2: Xác định rõ mục tiêu ứng dụng AI thực tế
Một trong những sai lầm phổ biến là doanh nghiệp đầu tư đào tạo AI mà chưa trả lời được câu hỏi: "Chúng ta cần AI để giải quyết vấn đề gì cụ thể nào?". Khi mục tiêu rõ ràng, việc chọn hình thức đào tạo sẽ dễ dàng hơn.
Một số mục tiêu phổ biến hiện nay:
- Tăng năng suất vận hành: Giảm công việc lặp lại như nhập liệu, lập lịch. Phù hợp với các khóa học trực tuyến ngắn, tập trung vào công cụ sẵn dùng.
- Phân tích dữ liệu và dự báo kinh doanh: Dự đoán xu hướng bán hàng, tối ưu giá sản phẩm. Nên chọn đào tạo AI tại chỗ (in-house) sử dụng chính dữ liệu nội bộ để đảm bảo tính thực tiễn.
- Xây dựng sản phẩm/dịch vụ mới: Tích hợp AI vào sản phẩm cốt lõi. Yêu cầu chương trình chuyên sâu, thường kết hợp với trung tâm nghiên cứu hoặc đối tác chuyên môn.
Khi đã có lộ trình triển khai cụ thể, doanh nghiệp sẽ không bị rối trước hàng loạt công cụ AI trên thị trường.
Tiêu chí 3: Cân đối ngân sách với chất lượng đào tạo
Chọn hình thức đào tạo AI không phải cứ rẻ là tốt, mà cần ưu tiên phương án mang lại ROI cao nhất. Doanh nghiệp nên xem xét cả chi phí trực tiếp lẫn chi phí cơ hội – nếu chậm trễ đào tạo, mất bao nhiêu lợi thế cạnh tranh?
So sánh các mô hình phổ biến:
- Đào tạo trực tuyến: Chi phí thấp, linh hoạt thời gian, phù hợp phổ cập kiến thức cơ bản cho nhiều người. Tuy nhiên, tỷ lệ hoàn thành thường thấp do thiếu tương tác.
- Đào tạo trực tiếp tại trung tâm: Chi phí trung bình, tương tác cao, dễ giải đáp thắc mắc ngay. Nhược điểm là gián đoạn công việc và chi phí di chuyển.
- Đào tạo tại doanh nghiệp (in-house): Chi phí cao nhất nhưng thiết kế riêng theo bài toán thực tế, bảo mật dữ liệu tốt, nhân viên áp dụng ngay vào công việc.
Xem thêm bài viết: Hướng Dẫn Sử Dụng AI Cho Doanh Nghiệp 2026: Lộ Trình Tăng Trưởng Toàn Diện
Khi nhân viên làm chủ AI, năng suất tăng, sai sót giảm, chi phí ban đầu sẽ nhanh chóng được bù đắp qua lợi nhuận thực tế.
Tiêu chí 4: Đảm bảo tính khả thi về thời gian và tài nguyên hỗ trợ
Chương trình đào tạo AI dù hay đến đâu cũng thất bại nếu không phù hợp với lịch làm việc thực tế. Doanh nghiệp cần xem xét khả năng triển khai lâu dài.
Về thời gian:
- Cấp tốc (1-2 tuần): Dành cho dự án cần áp dụng ngay, nhân viên tập trung toàn thời gian.
- Trung hạn (1-3 tháng): Lý tưởng để vừa học vừa áp dụng, thấy kết quả thực tế hàng ngày.
- Dài hạn (trên 6 tháng): Xây dựng đội ngũ chuyên gia nội bộ, tự phát triển giải pháp AI riêng.
Về tài nguyên: Cần chuẩn bị thiết bị, tài khoản công cụ AI, dữ liệu sạch để thực hành. Quan trọng hơn là sự hỗ trợ từ lãnh đạo – sau đào tạo, nhân viên cần được khuyến khích áp dụng và có phần thưởng cho ý tưởng cải tiến.
Các hình thức đào tạo AI phổ biến và cách chọn
Dựa trên 4 tiêu chí trên, doanh nghiệp có thể cân nhắc:
- In-house: Tối ưu cho doanh nghiệp trung bình đến lớn, cần bảo mật cao và ứng dụng ngay vào dữ liệu nội bộ.
- Trực tuyến: Phù hợp công ty có nhân viên làm việc từ xa hoặc ngân sách hạn chế, muốn phổ cập kiến thức cơ bản.
- Trực tiếp tại trung tâm: Tốt cho nhóm nhỏ cần kỹ năng sâu, môi trường tương tác và kết nối cộng đồng.
Thực tế, nhiều doanh nghiệp kết hợp linh hoạt các hình thức tùy theo giai đoạn.
Quy trình 7 bước để quyết định đầu tư đào tạo AI hiệu quả
- Xác định nhu cầu chuyển đổi số của từng phòng ban.
- Đánh giá năng lực AI hiện tại của nhân viên.
- Tìm hiểu và liên hệ các đơn vị đào tạo uy tín.
- Đối chiếu với 4 tiêu chí để chọn phương án tốt nhất.
- Ký hợp đồng với cam kết rõ ràng về kết quả đầu ra.
- Triển khai đào tạo và theo dõi tiến độ chặt chẽ.
- Đánh giá hiệu quả sau khóa học qua chỉ số năng suất thực tế, đồng thời duy trì cập nhật kiến thức liên tục.
Tuân thủ quy trình này giúp quyết định chính xác và giảm rủi ro.
Kết luận
Trong năm 2026, việc đầu tư vào đào tạo AI đúng cách sẽ giúp doanh nghiệp Việt Nam tận dụng tối đa tiềm năng công nghệ, nâng cao năng suất và duy trì lợi thế cạnh tranh. Bằng cách tập trung vào 4 tiêu chí then chốt – năng lực đội ngũ, mục tiêu ứng dụng, ngân sách và tính khả thi – lãnh đạo có thể tự tin lựa chọn hình thức phù hợp. Đừng chờ đợi, hãy bắt đầu xây dựng đội ngũ AI ngay hôm nay để biến công nghệ thành động lực tăng trưởng thực sự.
Nếu doanh nghiệp bạn cần lộ trình đào tạo AI tùy chỉnh, phù hợp với quy mô và ngành nghề, hãy liên hệ để được tư vấn chi tiết.
